بررسی عوامل جغرافیایی مؤثر بر دفاع از جزیره قشم و ارائه راهکار مناسب

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده و پژوهشکده فرماندهی و مدیریت ولایت سپاه

2 دانشکده و پژوهشکده فرماندهی و مدیریت ولایت سپاه ( دافوس)

3 دانشکده و پژوهشکده فرماندهی و مدیریت لایت سپاه(دافوس)

چکیده

خلیج ‌فارس به لحاظ داشتن ارزش‌های خاص اقتصادی، ارتباطی، استراتژیکی و فرهنگی همواره مورد توجه و کانون رقابت قدرت‌های بزرگ جهان بوده است. هرگاه در حاکمیت بر آن تغییری به وجود آمده، موازنه قدرت در جهان به‌هم‌خورده است. به‌تبع آن، تنگه هرمز نیز به‌عنوان دهانه یا مدخل ورودی اهمیت فوق‌العاده‌ای داشته؛ به‌طوری‌که قدرت حاکم بر خلیج‌ فارس، بر حفظ، کنترل و تسلط خود بر تنگه هرمز می‌کوشیده است. در نتیجه تأمین امنیت آن‌ یکی از اولویت‌های اساسی جمهوری اسلامی ایران است. موقعیت جزایر شهرستان قشم، دارای یک ارزش نظامی غیرقابل‌انکاری می‌باشند که برای حاکمیت بر تنگه هرمز، حفظ و نگهداری این جزایر لازم خواهد بود. هدف از انجام این پژوهش، بررسی عوامل جغرافیایی مؤثر بر دفاع از جزیره قشم است. نوع پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی - تحلیلی (پیمایشی) است. برای گردآوری داده‌ها از دو روش کتابخانه‌ای، میدانی و از ابزار پرسش‌نامه محقق ساخته استفاده شد. روایی پرسش‌نامه، مورد تأیید یازده نفر از خبرگان قرار گرفته و برای پایائی پرسش‌نامه‌ها از آلفای کرونباخ استفاده شد. برای تحلیل داده‌ها از آزمون‌های آماری و تحلیل واریانس بهره گرفته شد. در نهایت بر اساس تحلیل داده‌ها، بیشترین تأثیر با تهدیدهای سخت و سپس با عوامل جغرافیای طبیعی و انسانی است که برای هریک به‌صورت مجزا پیشنهادهای کاربردی ارائه گردید. سؤال اصلی: عوامل جغرافیایی مؤثر بر دفاع از جزیره قشم و ارائه راه‌کار مناسب کدام است؟ روش پژوهش: روش، توصیفی - تحلیلی (پیمایشی) است. یافته‌های پژوهش: بیشترین تأثیر با تهدیدهای سخت و سپس با عوامل جغرافیای طبیعی و انسانی است که برای هریک به‌صورت مجزا پیشنهادهای کاربردی ارائه گردید

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

An Analysis of Geographical Factors Affecting the Defense of Qeshm Island and Proposing Appropriate Strategies

نویسندگان [English]

  • ali abbasi 1
  • majid adibbneai 2
  • mostafa dehestani 3
1 dafoos
2 dafoos
3 dafoos
چکیده [English]

The Persian Gulf, due to its unique economic, communicative, strategic, and cultural values, has always been a focal point of interest and competition among the world's major powers. Any shift in its governing authority has disrupted the global balance of power. Consequently, the Strait of Hormuz, as its gateway or entry point, holds extraordinary importance, to the extent that the dominant power in the Persian Gulf strives to maintain, control, and assert its dominance over the Strait of Hormuz. Therefore, ensuring its security is one of the fundamental priorities of the Islamic Republic of Iran. The position of the islands in Qeshm County possesses undeniable military value, which is essential for governing the Strait of Hormuz and preserving these islands. The objective of this research is to examine the geographical factors affecting the defense of Qeshm Island. In terms of purpose, the research is applied, and regarding method, it is descriptive-analytical (survey-based). Data were collected through both library and field methods using a researcher-made questionnaire. The questionnaire's validity was confirmed by eleven experts, and Cronbach's alpha was used for reliability. Statistical tests and analysis of variance were employed for data analysis. Ultimately, based on the data analysis, the greatest impact was attributed to hard threats, followed by natural and human geographical factors, for each of which practical suggestions were separately provided. What are the geographical factors affecting the defense of Qeshm Island, and what are the appropriate strategies? The method is descriptive-analytical (survey-based). The greatest impact was attributed to hard threats, followed by natural and human geographical factors, for each of which practical suggestions were separately provided.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Natural Geography
  • Human Geography
  • Threat
  • Defense
  • Qeshm Island
قرآن کریم
بیانات مقام معظم رهبری (مد ظله العالی) در جمع کارگزاران نظام 15/05/1382
افتخاری، اصغر (1390). برآورد تهدید، رویکردی نظامواره. تهران: انتشارات دانشگاه عالی دفاع ملی
امیرسالاری، جواد (1395). عوامل مؤثر در ایجاد امنیت پایدار در جزیره قشم. دافوس
پوراحمد، احمد (1397). قلمرو و فلسفه جغرافیا. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
جمشیدی بابرصاد، امید (1395). جغرافیای طبیعی انسانی و اقتصادی جزیره قشم. یازدهمین همایش ملی علمی و فرهنگی و نخستین همایش بینالمللی خلیج فارس، تهران
دهخدا، علیاکبر (1377). فرهنگ لغت دهخدا. جلد 13، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.
رستمی، محمود (1390). فرهنگ واژههای نظامی. تهران: انتشارات ایران سبز
شعبانی، ناصر؛ دیزجی مظلوم، مهدی (1398). تهدید نوظهور. تهران: انتشارات دانشگاه امام حسین (علیهالسلام).
شکویی، حسین (1384). اندیشههای نو در فلسفه جغرافیا (جلد 1). تهران: انتشارات مؤسسه گیتاشناسی.
شکوئی، حسین (1387). شناخت و فلسفه جغرافیا. تهران: انتشارات پیام نور.
عمید، حسن (1377). فرهنگ فارسی عمید. تهران: انتشارت ابنسینا.
کامران، حسین (1381). جغرافیای نظامی جزایر (قشم، لارک، هنگام). انتشارات انجمن جغرافیایی ایران
معین، محمد (1378). فرهنگ لغت معین. چاپ سیزدهم، جلد اول، تهران: انتشارات امیرکبیر.
میری، بازرگان؛ لطفی، حیدر؛ عزتی، عزتالله و شریعت پناهی، مجید (1400). برنامهریزی و سازماندهی سیاسی، امنیتی و اقتصادی فضا در منطقه خلیج فارس در راستای ارائهی یک مدل راهبردی برای مناطق ایران. مطالعهی موردی جزیره قشم
نادریان، حامد (1400). جایگاه عوامل جغرافیایی در فرایند طرحریزیهای عملیاتی جهت دفاع از مقرهای نظامی. جغرافیای نظامی و امنیتی
نائینی، علیمحمد (1391). اصول و مبانی جنگ نرم. تهران: انتشارات نشر ساقی.
نائینی، علیمحمد (۱۳۸۷). نگرش راهبردی به پدیده جهانیشدن فرهنگ و پیامدهای آن. فصلنامه سیاسی راهبردی، ش یک.
عبدالله خـانی، علی (۱۳۸۵). تهدید در نظریههای امنیت. فصلنامه مطالعات دفاعی استراتژیک، ش 27.
Geographical factors affecting the defense of Qeshm Island and providing appropriate solutions