تأملی بر خنجرها، کاردها و پیش‌قبض‌های دورۀ صفوی و جایگاه آن‌ها در سازمان اجتماعی، فرهنگی و نظامی این دوره

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه باستان شناسی دانشگاه شهرکرد

2 دانش‌آموخته‌ی کارشناسی ارشد باستان شناسی، دانشگاه هنر اصفهان

چکیده

جنگ‌افزارها از گذشته تا‌کنون نقش مهمی در تاریخ بشر ایفا کرده‌اند. خنجر، کارد و پیش‌قبض از جمله سلاح‌های تیغه‌دار بودند که در سطح جامعه، هم در میان نظامیان و هم در بین اشراف و مردم عادی ایران دورۀ صفوی در شرایط عادی استفاده می‌شدند. هدف از پژوهش حاضر، بررسی جایگاه سلاح‌های تیغه‌دار همچون خنجر، کارد و پیش قبض، به استثنای شمشیر در سازمان نظامی و اجتماعی ـ فرهنگی این دوره‌ است. لذا پژوهش حاضر از طریق بررسی و مطالعۀ متون و منابع مرتبط همچون نگاره‌ها و همراه شواهد برجای مانده و موجود در موزه‌ها و مجموعه‌های داخل و یا خارج از ایران سعی در پاسخ‌گویی به این پرسش‌ها را دارد که: الگوی استفاده و کاربرد این سلاح‌ها در میان اقشار مختلف مردم در دوره صفوی چگونه و به چه شکل بوده‌ است؟ و از چه نقوش و شیوه‌هایی برای تزئین این دسته از سلاح‌ها استفاده شده‌است؟ این پژوهش به روش توصیفی ـ تحلیلی و از نوع مطالعه تاریخی؛ و با گردآوری اطلاعات به صورت میدانی ـ کتابخانه‌ای، به مقایسه و تحلیل داده‌ها پرداخته ‌است. یافته‌های حاصل از این پژوهش نشان می‌دهد اهمیت این سه سلاح در میان نظامیان و دربار به یک اندازه نبوده و میزان استفاده از نقوش تزئینی نیز در این سلاح‌ها بسیار متنوع و مختلف بوده است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

A reflection on daggers, knives and pre-bill of the Safavid period and their place in the social, cultural and military organization of this period

نویسندگان [English]

  • Mitra Shateri 1
  • Mahboubeh Jalodar 2
1 sku
2 sku
چکیده [English]

      Warfare has played an important role in human history from the past to the present. Motivation to defend oneself against enemies and invaders has been the most important factor in the development of war-related tools throughout history and because of their decisive role in battlefields and national destiny, they also had a special place in society. Therefore, many great men and commanders also used weapons to show their power in normal situations and outside the battlefield. Daggers, knives, and pre-bill were among the most commonly used blade weapons in the Safavid period, both among the military and among the aristocracy and ordinary people of Safavid Iran. The manifestation of this can be seen in the works obtained from this period, especially the paintings. The purpose of this study is to investigate the position of blade weapons such as daggers, knives and bills, with the exception of swords in the military and socio-cultural organization of this period. Therefore, the present study tries to answer the following questions by examining and studying related texts and sources such as drawings and evidence left in museums and collections inside or outside Iran: how have been the pattern of use and application of these weapons among different groups of the people in the Safavid period? And what designs and techniques have been used to decorate these weapons? This research is a descriptive-analytical method and a historical study and by collecting information in the field-library, has compared and analyzed the data. The findings of this study show that the importance of these three weapons is not equal among the military and the court and the use of decorative motifs in these weapons has been very diverse and different.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Blade weapons
  • Safavid period
  • dagger
  • knife
  • pre-bill